GRANICE BEZ POCZUCIA WINY

Zaczniemy od uporządkowania tego, czym są granice psychologiczne i czym różnią się od próśb, oczekiwań, ultimatum czy prób kontrolowania innych ludzi. Przyjrzymy się też temu, czy każda odmowa jest stawianiem granicy i kiedy „dbanie o siebie” może w rzeczywistości stawać się unikaniem bliskości.

Samo poznanie kilku asertywnych zdań często nie wystarcza, ponieważ za trudnością w stawianiu granic mogą stać lęk przed konfliktem, odrzuceniem, oceną czy sprawieniem komuś przykrości. Zobaczymy, jak wcześniejsze doświadczenia i utrwalone przekonania wpływają na to, jak zachowujemy się dzisiaj w relacjach.

Przyjrzymy się Twoim schematom oraz temu, jak mogą prowadzić do ciągłego stawiania potrzeb innych ludzi ponad własnymi. Nauczysz się rozpoznawać moment, w którym zamiast świadomie podjąć decyzję, automatycznie ulegasz pod wpływem lęku, poczucia obowiązku lub winy.

Nie zawsze potrafimy od razu powiedzieć, że coś nam nie odpowiada — czasami pierwszym sygnałem jest dopiero irytacja, zmęczenie, napięcie, poczucie wykorzystania albo narastająca złość. Nauczymy się lepiej rozpoznawać własne potrzeby i odróżniać rzeczywiste przekraczanie granic od sytuacji, w których pojawia się po prostu trudna emocja.

To, że po odmowie pojawia się poczucie winy, nie oznacza jeszcze, że zachowaliśmy się niewłaściwie. Przyjrzymy się różnicy między zdrowym poczuciem winy po rzeczywistym skrzywdzeniu kogoś a poczuciem winy, które pojawia się tylko dlatego, że ktoś jest zawiedziony, niezadowolony albo nie dostał od nas tego, czego chciał.

Przejdziemy od teorii do konkretnych sposobów komunikowania swoich potrzeb, odmawiania i reagowania na nacisk. Zobaczymy też, dlaczego nadmierne tłumaczenie się często utrudnia stawianie granic i jak powiedzieć „nie” bez pisania wielostronicowego uzasadnienia swojej decyzji.

Postawienie granicy nie gwarantuje, że druga osoba ją zaakceptuje — może się obrazić, próbować negocjować, naciskać albo wzbudzać w nas poczucie winy. Porozmawiamy o tym, jak reagować w takich sytuacjach, kiedy warto powtórzyć komunikat, a kiedy potrzebne są konkretne konsekwencje.

Przyjrzymy się przykładom związków, relacji rodzinnych, przyjaźni i pracy, ponieważ granice w każdej z tych sytuacji mogą wyglądać trochę inaczej. Zastanowimy się również nad tym, jak dbać o siebie bez popadania w drugą skrajność — chłód, sztywność czy automatyczne „odcinanie ludzi”.

Czasami najtrudniejsze nie jest samo powiedzenie „nie”, ale to, co dzieje się później: „Może przesadziłem?”, „Może jestem egoistą?”, „Może powinienem jednak się zgodzić?”. Nauczymy się, jak nie wycofywać własnej granicy tylko po to, żeby szybko pozbyć się lęku czy poczucia winy oraz jak stopniowo zwiększać tolerancję na niezadowolenie innych.

Pod koniec warsztatu przełożysz poznane narzędzia na konkretną sytuację ze swojego życia. Przyjrzysz się temu, czego potrzebujesz, czego się obawiasz, jakie przekonania mogą Cię blokować oraz jak dokładnie możesz zakomunikować swoją granicę i zadbać o nią później.